Την Κυριακή 23 Ιουλίου, ώρα 8:30 μ.μ., θα πραγματοποιηθεί το Ρεσιτάλ για φλάουτο και άρπα “ΣΥΝΗΧΗΣΙΣ” στο Ανδρομονάστηρο Μεσσήνης.
Το ρεσιτάλ “ΣΥΝΗΧΗΣΙΣ”, θα περιλαμβάνει θέματα αρχαιοελληνικής και παραδοσιακής μουσικής σε εναλλαγή με έργα των Gluck, Debussy, Ravel, Bartók, Ibert, Shankar, Αντωνίου, Βαρότση…
Μουσικές από παραδόσεις ελληνικές, ισπανικές, γαλλικές, ρουμάνικες, εβραϊκές, ινδικές, συμπλέκονται με μύθους αρχαιοελληνικούς και θρήνους μανιάτικους, μέσα από τη συνήχηση του σύγχρονου Φλάουτου και της Άρπας με πεντάλ.
Όργανα αρχέγονα, το Φλάουτο (Αυλός) και η Άρπα (Λύρα) γεννήθηκαν με το χάραμα του ανθρώπινου πολιτισμού και κέρδισαν ιδιαίτερα στην κοινωνία των Ελλήνων –για τους οποίους η μουσική καθόριζε τον άνθρωπο και τη σχέση του με τους θεούς– θέση πρωταγωνιστική. Η συνήχηση του διονυσιακού Φλάουτου με την απολλώνια Άρπα αποτελεί διαχρονικά έναν από τους πιο γοητευτικούς συνδυασμούς οργάνων…
Είσοδος ελεύθερη
Πληροφορίες: 27210 94000 | www.messini.gr | www.phaos.org
για το «Ανδομονάστηρο» www.efames.gr/andromonastiro_
Διοργάνωση:
Δήμος Μεσσήνης
Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού | Εφορεία Αρχαιοτήτων Μεσσηνίας
Παραγωγή: Phaos Κοιν.Σ.Επ.
——————————————————————————————
το Φλάουτο
Αδιαμφισβήτητα τα φλάουτα αποτελούν τα παλαιότερα μουσικά όργανα που έχει φέρει στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη. Η ιστορία τους ανάγεται στο 47.000 π.Χ. (προϊστορικά οστέινα φλάουτα Σλοβενίας, Γερμανίας, Αυστρίας). Ποικίλα είδη αυλών απαντούμε σε όλους τους αρχαίους πολιτισμούς (Κίνα, Ινδία, Ασσυρία, Βαβυλώνα, Ισραήλ, Αίγυπτο).
Στην Ελλάδα το παίξιμο του αυλού μαρτυρείται ήδη από τους πρωτοκυκλαδικούς χρόνους (ο «Αυλητής», κυκλαδικό ειδώλιο 3ης χιλ. π.Χ.). Στα φλάουτα των Ελλήνων συγκαταλέγονταν ο Μόναυλος, ο Δίαυλος και η Σύριγξ (φλάουτο του Πάνα). Πρόκειται για όργανα φτιαγμένα από κόκκαλο, καλάμι, ξύλο (με μπρούντζο στο επιστόμιο), σε διάφορα μεγέθη και σχήμα κυλινδρικό ή κωνικό. Σύμφωνα με τον μύθο ο αυλός ήταν επινόηση της θεάς Αθηνάς που πέταξε όμως μακριά, επειδή κατά το φύσημα παραμορφωνόταν το πρόσωπο χαλώντας την εικόνα της. Τον αυλό περιμάζεψε ο σάτυρος Μαρσύας. Εξασκήθηκε στο παίξιμό του και εξελίχθηκε σε βιρτουόζο αυλητή, αποδίδοντας το διονυσιακό στοιχείο στη ζωή και την τέχνη. Ο αυλός διαδραμάτιζε πρωτεύοντα ρόλο σε όλες κοινωνικές εκδηλώσεις των Ελλήνων (πομπές, παιάνες, θρήνους, πολεμικά εμβατήρια, εορταστικούς χορούς, εκστατικές λατρείες, αθλητικούς αγώνες). Ήταν το κύριο όργανο του αρχαίου δράματος, όπου ο ρόλος των αυλητών υπήρξε καθοριστικός στον συγχρονισμό της μουσικής με το τραγούδι και την όρχηση του χορού. Αποτέλεσε επίσης το βασικό μέσο απόδοσης του πυθαγόρειου μουσικού συστήματος. Τμήματα οστέινων και ελεφαντοστέινων διπλών αυλών που σώζουν μάλιστα ίχνη χάλκινου μηχανισμού βρέθηκαν στη Δήλο, στην Αρχαία Κόρινθο και Αρχαία Μεσσήνη.
Το πλάγιο φλάουτο, ο Πλαγίαυλος, έφτασε στους Έλληνες από την Ανατολή (Φώτιγξ, ο πλαγίαυλος του Αιγύπτιου θεού Όσιρι). Αρχαιολογικά ευρήματα των ελληνιστικών χρόνων (οστέινος πλαγίαυλος στην Πνύκα [Κοίλη] που φέρει ίχνη μηχανισμού) μαρτυρούν τη χρήση του στον ελλαδικό χώρο από τα ελληνιστικά χρόνια, αν όχι και νωρίτερα. Σωζόμενοι πάπυροι μνημονεύουν περιζήτητους επαγγελματίες αυλητές και στην Πτολεμαϊκή Αίγυπτο (περίφημες οι Αλεξανδρινές αυλητρίδες Μνήσιδα και η Ποθεινή), ενώ αναφέρουν τον αυλό ως το όργανο που εκτιμούσαν ιδιαιτέρως οι διανοούμενοι της Αλεξάνδρειας. Πλαγίαυλους, σουραύλια και σύριγγες έπαιζαν και οι Βυζαντινοί, όπως τεκμηριώνει η εικονογραφία.
Στη δυτική Ευρώπη τα φλάουτα (με ράμφος ή πλάγια) ήταν πολύ αγαπητά στον Μεσαίωνα και την Αναγέννηση. Την περίοδο του Μπαρόκ καθιερώθηκε το Τραβέρσο, το ξύλινο φλάουτο με τον γλυκό ήχο που μπορούσε να αποδώσει όλες τις τονικότητες. Ενδεικτικό της δημοτικότητάς του είναι το γεγονός πως μονάρχες όπως ο Λουδοβίκος XIV και ο Φρειδερίκος ο Μεγάλος έπαιζαν τραβέρσο! Το 1847 ο TheobaldBoehm κατασκεύασε στο Μόναχο το πρώτο φλάουτο με ολοκληρωμένο μηχανισμό κλειδιών (σύστημα Boehm), που εξελίχθηκε στο μοντέρνο, μεταλλικό φλάουτο των τριών οκτάβων, των έντονων δυναμικών και ηχοχρωμάτων. Ο Γάλλος ιμπρεσιονιστής ClaudeDebussy ήταν ο πρώτος από τους μεγάλους συνθέτες που αντιλήφθηκε τις εκφραστικές δυνατότητες του νέου οργάνου, αναδεικνύοντας το μέσα στην ορχήστρα. Το φλάουτο εξελίχθηκε περαιτέρω κατά τον 20ό αι. σε όργανο σολιστικό με ευρύ ρεπερτόριο, υπέροχα ορχηστρικά σόλι και πλούσιο επίσης ρεπερτόριο μουσικής δωματίου.
η Άρπα
Όργανο των θεών, των βασιλιάδων και αριστοκρατών, η Άρπα ανέκαθεν εξέπεμπε γοητεία και μυστήριο, μάγευε τους ακροατές όλων των τόπων και εποχών. Με ιστορία και αδιάλειπτη παρουσία πλέον των 5.000 χρόνων, κατείχε σημαντική θέση στον πολιτισμό πολλών αρχαίων λαών, όπως μαρτυρούν το πρωτοκυκλαδικό μαρμάρινο ειδώλιο (ο «Αρπιστής», 3η χιλ. π.Χ.), τα ταφικά κτερίσματα της Μεσοποταμίας (ξύλινη άρπα της Ουρ, 3η χιλ. π.Χ.), οι τοιχογραφίες της φαραωνικής Αιγύπτου (άρπα Ραμσή Γ’). Στην αναζήτηση των απαρχών της άρπας ο μύθος σμίγει με τα ιστορικά γεγονότα. Οι καταβολές της αποδίδονται στη χρήση του κυνηγετικού τόξου, στον ήχο που παρήγαγε το τέντωμα και χαλάρωμά του.
Οι Έλληνες έπαιζαν ποικίλους τύπους άρπας, πρωτίστως τη Λύρα που συνόδευε τις ωδές των λυρικών ποιητών. Ήταν δημιούργημα του Ερμή, που πρόσθεσε εντέρινες χορδές σε καβούκι χελώνας και το δώρισε στον αδελφό του Απόλλωνα, θεό της μουσικής και προστάτη των τεχνών. Το παίξιμο της λύρας από τον Απόλλωνα συνδέθηκε με την ομορφιά, το απολλώνιο στοιχείο, στη ζωή και την τέχνη. Λύρα έπαιζαν επίσης η Αφροδίτη και ο Άδωνις, αλλά και ο Ορφέας, ο μεγαλύτερος μουσικός της ελληνικής αρχαιότητας. Με το θεσπέσιο παίξιμο της λύρας ο Ορφέας μάγεψε σε τέτοιο βαθμό τους θεούς του κάτω κόσμου, που επέτρεψαν την επιστροφή της αγαπημένης του Ευρυδίκης στη ζωή. Στις άρπες των Ελλήνων συγκαταλέγονταν επίσης το Τρίγωνον, η Κινύρα, και η Σαμβύκη (Ιαμβύκη)που ο Αριστοφάνης ανέφερε ως το πλέον αγαπητό όργανο στην αρχαία Ελλάδα. Στους βυζαντινούς χρόνους η οικογένεια της άρπας/ψαλτηρίου περιελάμβανε την Άρπα, το Σαντούρι και το Κανονάκι.
Στη Δύση σημαίνοντα ρόλο έπαιξε η άρπα στον πολιτισμό των Κελτών (συνόδευε το τραγούδι των βάρδων), ενώ από τον 8ο αι. απαντάται στους Ιρλανδούς. Στη συνέχεια αποτέλεσε αγαπητό και αναπόσπαστο όργανο της μουσικής δραστηριότητας στις αυλές των βασιλέων και ευγενών κατά τον Μεσαίωνα, την Αναγέννηση, το Μπαρόκ, τον Κλασικισμό… Η άρπα της συμφωνικής ορχήστρας κατέληξε στη σημερινή της μορφή (τριγωνικός σκελετός, του οποίου η κατακόρυφη πλευρά στηρίζει τις άλλες δύο, με 47 χορδές + 7 πεντάλ) κατά την περίοδο του Ρομαντισμού. Tο 1810 ο Sébastien Érard κατασκεύασε στο Παρίσι την πρώτη άρπα με πεντάλ. Το καινούργιο όργανο ήταν ιδιαίτερα δημοφιλές στις αίθουσες συναυλιών και τα σαλόνια της Ευρώπης. Από τα μέσα του 19ου αι. καθιερώθηκε και ως μέλος της ορχήστρας χάρη στον Γάλλο συνθέτη Hector Berlioz. Αναδείχθηκε από τους ρομαντικούς, τους ιμπρεσιονιστές και τους συνθέτες του 20ού αι., αποκτώντας μεγάλο σολιστικό και συμφωνικό ρεπερτόριο, αλλά και ρεπερτόριο μουσικής δωματίου.
Ναταλία Γεράκη
Ελληνίδα φλαουτίστα με διεθνή παρουσία. Εμφανίστηκε ως σολίστ, μουσικός Ορχήστρας και Δωματίου σε σημαντικές αίθουσες και φεστιβάλ σε ολόκληρη τη Γερμανία και την Ελλάδα, σε πολλές χώρες της Ευρώπης, σε Ασία, Αφρική και Νότια Αμερική. Υπήρξε κορυφαία Α’ της Κρατικής Ορχήστρας Θεσσαλονίκης και συνεργάστηκε με τις Württembergisches Kammerorchester Heilbronn, Κρατική Όπερα Στουτγάρδης (Kammertheater), Κρατική Ορχήστρα Αθηνών, Καμεράτα-Ορχήστρα Φίλων της Μουσικής κ.ά.
Ως σολίστ έπαιξε έργα των Vivaldi, J.S.Bach, C.Ph.E.Bach, Telemann, Mozart, Bizet, Borne, Ginastera, Marquez, Merino, Poulenc, Ibert μεταξύ άλλων με τις Bosch-Sinfonieorchester Stuttgart, Akademisches Orchester Universität Stuttgart, ΚΟΘ, Φιλαρμόνια Ορχήστρα Αθηνών, Academica Ορχήστρα Αθηνών, Ορχήστρα του Universidad Mayor Santiago/Χιλή. Έχει ηχογραφήσει για τη Βαυαρική Ραδιοφωνία, την Ελληνική Ραδιοφωνία και Τηλεόραση, τη γερμανική δισκογραφική Spektral Records (CD «Terra e Aria», έργα για φλάουτο και άρπα) και την ελληνική Utopia Records (Βιβλίο/CD «CLAUDE DEBUSSY la musique à moi»). Για το Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού ερεύνησε και ηχογράφησε το «Opus Alexandrinum» (Η Mουσική των Ελλήνων της Αλεξάνδρειας). Είναι τακτικά προσκεκλημένη καθηγήτρια σε διεθνή σεμινάρια (Adams Flute Festival Master Classes/Ολλανδία, Springiersbacher Sommerkurse/Γερμανία, International Forum for Flute and Piano/Λουξεμβούργο, Semaine de la Francophonie Lusaka/Ζάμπια, Masterclasses Universidad Mayor Santiago/Χιλή, Camerata Europaea Academy/Ελλάδα, Masterclasses Μουσικής Βιβλιοθήκης Λίλιαν Βουδούρη, ΜΑΑΚΣΣ-Μουσική Ακαδημία Αναργυρείου & Κοργιαλενείου Σχολής Σπετσών κ.ά.).
Έχει επανειλημμένα κληθεί σε διεθνείς διαγωνισμούς ως μέλος κριτικής επιτροπής (Bodensee International Music Competition, Aschaffenburg International Chamber Music Competition with Guitar, German Flute Association Competition Frankfurt κ.ά.). Είναι καθηγήτρια Φλάουτου στο ιστορικό Ωδείο Αθηνών και διδάσκει Μεθοδολογία Φλάουτου στο Κρατικό Πανεπιστήμιο Μουσικής και Παραστατικών Τεχνών της Στουτγάρδης. Επίσης δίδαξε Φλάουτο στο Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (μεταπτυχιακό πρόγραμμα «Ερμηνεία της Έντεχνης Μουσικής»). Μουσική σπούδασε στο Παρίσι (Conservatoire Municipal Nadia & Lili Boulanger, Δίπλωμα φλάουτου με το Α’ βραβείο της πόλης του Παρισιού) και στη Στουτγάρδη (Μεταπτυχιακό Δίπλωμα στη Staatliche Hochschule für Musik und Darstellende Kunst Stuttgart, τάξη Prof. Jean-Claude Gérard) με υποτροφία του ΙΚΥ. Είναι υποψήφιος διδάκτωρ του Τμήματος Μουσικών Σπουδών του ΕΚΠΑ.
Σίσσυ Μακροπούλου
Η Σίσσυ Μακροπούλου είναι σολίστ της άρπας με πολύπλευρη και διεθνή δραστηριότητα. Ξεκίνησε να μελετά άρπα στην ηλικία των έντεκα ετών με τους Θοδωρή Ματούλα και Μαρία Μπιλντέα. Τις πτυχιακές της σπουδές πραγματοποίησε στο Πανεπιστήμιο Τεχνών του Άμστερνταμ (Koninklijk Conservatorium van Amsterdam). Μεταπτυχιακές σπουδές ολοκλήρωσε στη Γερμανία, στο Πανεπιστήμιο Μουσικής του Ντέτμολντ (Hochschule für Musik Detmold) και το Πανεπιστήμιο Τεχνών του Βερολίνου (Universität der Künste Berlin), όπου μαθήτευσε με ειδικότητα στην ορχήστρα κοντά στην σόλο αρπίστα της Φιλαρμονικής του Βερολίνου Marie-Pierre Langlamet. Υπήρξε υπότροφος του Ιδρύματος Αλέξανδρος Σ. Ωνάσης και των Musikfonds Berlin, Amplify Berlin, Werner Richard – Dr. Carl Dörken Stiftung. Έχει κερδίσει βραβεία σε διεθνείς διαγωνισμούς, όπως ο Διεθνής Διαγωνισμός Άρπας στην Ουτρέχτη και ο Διαγωνισμός Young Soloists στην Αθήνα.
Ως μουσικός ορχήστρας συνεργάζεται στενά με την Ορχήστρα της Φιλαρμονικής του Βερολίνου, την Ορχήστρα της Deutsche Oper Berlin και τη musicAeterna, υπό τη διεύθυνση μεγάλων μαέστρων όπως οι Daniel Barenboim, Andris Nelsons, Θοδωρής Κουρεντζής, Tugan Sokhiev, Matthias Pintscher, Yannick Nézet-Séguin, Dοnald Runnicles. Έχει επίσης συμπράξει με τη Deutsches Symphonie-Orchester Berlin, τη West-Eastern Divan Orchestra, την Κρατική Ορχήστρα Αθηνών, την Καμεράτα-Ορχήστρα Φίλων της Μουσικής, το ARTéfacts Ensemble και είναι μόνιμο μέλος του Tetttix-New Music Ensemble.
Ως σολίστ εμφανίστηκε με την Κρατική Ορχήστρα Αθηνών, τη Nordwestdeutsche Sinfonietta και τη Sinfonietta Köln, ερμηνεύοντας έργα των Georg Philipp Händel και Claude Debussy. Στους συναυλιακούς χώρους και φεστιβάλ που έχει εμφανιστεί περιλαμβάνονται οι Berliner Philharmonie, Deutsche Oper Berlin, Werner-Richard Saal, Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών, Θέατρο Πόρτα Αθηνών, ΤEDx Πανεπιστημίου Αιγαίου. Έχει ηχογραφήσει τα CD «The Seasons» («Οι Eποχές» του Piotr I. Tchaikovsky, σε δική της διασκευή για σόλο άρπα) για τη δισκογραφική εταιρεία Brilliant Classics, «Nanodiamond» για την Kryptox Records, «Hope is the thing with feathers» της Λένας Πλάτωνος για την Amour records, «Pragma» για την Inner Ear, «Personae» σε δική της παραγωγή.
H Σίσσυ Μακροπούλου έχει διεθνή παρουσία και ως συνθέτρια. Έχει γράψει κυρίως μουσική για το θέατρο. Έργα της έχουν παιχτεί στο Μόναχο (Münchener Kammerspiele), το Βερολίνο (Sophiensäle), τη Βιέννη (Brut), τη Ζυρίχη (Gessnerallee), τη Φραγκφούρτη (Mousonturm) και την Περμ της Ρωσίας (Diaghilev Festival). Παράληλλα με τη δραστηριότητά της ως κλασικής αρπίστα, δραστηριοποιείται με το όνομα «Sissi Rada» και στον χώρο της ηλεκτρονικής μουσικής ως συνθέτρια, στιχουργός, τραγουδίστρια, παραγωγός και κειμενογράφος σε blogs και έντυπα (Apartamento Magazine, Lifo, Athens Voice, Popaganda). Έχει επίσης συνεργαστεί με μείζονες καλλιτέχνες, όπως οι Brian Eno, Lee ‘Scratch’ Perry, Mouse on Mars, David August, Deerhoof, Kadebostany, Λένα Πλάτωνος, και έχει εμφανιστεί μεταξύ άλλων στα Berliner Festspiele και XJazz Festival στο Βερολίνο, Reeperbahn Festival στο Αμβούργου, Electronic Beats στην Κολωνία.